Liều ghi trong sách Ayurveda là bột rễ hoặc thuốc sắc, không phải chiết xuất tiêu chuẩn hóa. Nhà phát triển công thức vì thế phải quy đổi đúng giữa hai thứ, nếu không sẽ có sản phẩm liều quá thấp đến vô nghĩa hoặc quá cao đến không kinh tế. Bài viết đưa ra khung quy đổi và khoảng liều theo ứng dụng.
Điểm xuất phát: liều theo bài thuốc
Sách Ayurveda ghi bột rễ Shatavari 3–6 g mỗi ngày, hoặc nước ép/thuốc sắc lượng tương đương. Chiết xuất tiêu chuẩn hóa làm liều nhỏ đi nhiều nhờ cô đặc saponin, nhưng quy đổi phải dựa trên tỷ lệ dược liệu/chiết xuất, không chỉ phần trăm saponin.
Quy đổi từ bột rễ sang chiết xuất
| Nguyên liệu | Tỷ lệ ước tính | Tương đương 3 g bột rễ |
|---|---|---|
| Bột rễ | 1:1 | 3.000 mg |
| Chiết xuất 20% saponin | ~4–5:1 | 600–750 mg |
| Chiết xuất 40% saponin | ~8–10:1 | 300–375 mg |
| Chiết xuất 60% saponin | ~12–15:1 | 200–250 mg |
Tỷ lệ là giá trị chung của ngành. Hãy hỏi tỷ lệ thực của lô từ nhà cung cấp, vì rễ từ nguồn khác nhau cho hiệu suất khác nhau.
Khoảng liều theo ứng dụng
| Ứng dụng | Chiết xuất 40% | Chiết xuất 20% | Cách dùng |
|---|---|---|---|
| Sức khỏe phụ nữ tổng quát | 250–400 mg | 500–800 mg | 1–2 lần/ngày |
| Hỗ trợ cho con bú | 500–1.000 mg | 1.000–2.000 mg | Chia liều |
| Mãn kinh và tiền mãn kinh | 300–500 mg | 600–1.000 mg | 2 lần/ngày |
| Tiêu hóa | 250–500 mg | 500–1.000 mg | Trước bữa ăn |
| Công thức phối hợp nhiều thảo dược | 100–250 mg | 200–500 mg | Theo công thức |
Thử nghiệm cho con bú được trích dẫn nhiều nhất (Gupta M, Shaw B, 2011) dùng bột rễ ở liều tương đương 60 mg/kg mỗi ngày, cao hơn mức thực phẩm bổ sung thông thường. Nhà phát triển công thức nên quyết định có ý thức giữa theo liều nghiên cứu hay liều thị trường.
Lưu ý an toàn
- Tránh ở tình trạng nhạy cảm estrogen do hoạt tính phytoestrogen
- Người dị ứng măng tây có thể dị ứng Shatavari
- Tác dụng lợi tiểu nhẹ; thận trọng khi dùng cùng thuốc lợi tiểu
- Với sản phẩm nhắm đến phụ nữ mang thai hoặc cho con bú, nhãn cần khuyến cáo tham khảo ý kiến bác sĩ, và nội dung công bố phải được Cục An toàn thực phẩm xác nhận
Cho thị trường Việt Nam
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe chứa thiên môn chùm phải đăng ký bản công bố sản phẩm, mang dòng "Thực phẩm này không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh", và không được gán công dụng chữa bệnh. Bảng trong bài là tham khảo từ tài liệu cho nhà phát triển công thức, không phải lời khuyên y tế, và nguyên liệu không nhằm chẩn đoán, điều trị, chữa khỏi hay phòng ngừa bất kỳ bệnh nào.
Chiết xuất Shatavari ở hàm lượng khớp với liều của bạn
20% cho công thức phối hợp, 40% cho viên nang đơn chất, 60% cho dạng hạn chế thể tích, kèm COA theo lô