คู่มือขนาดรับประทานสารสกัดชาตาวารี (รากสามสิบ) สำหรับผู้พัฒนาสูตร

จุดเริ่มต้น: ขนาดตามตำรับ

ตำราอายุรเวทระบุผงรากชาตาวารี 3–6 กรัมต่อวัน หรือน้ำคั้น/ยาต้มปริมาณเทียบเท่า ตำรายาไทยใช้รากสามสิบในตำรับสำหรับผู้หญิงในปริมาณใกล้เคียง สารสกัดมาตรฐานทำให้ขนาดเล็กลงมากด้วยการเข้มข้นซาโปนิน แต่การแปลงต้องอิงอัตราส่วนสมุนไพรต่อสารสกัด ไม่ใช่เปอร์เซ็นต์ซาโปนินเพียงอย่างเดียว

การแปลงจากผงรากเป็นสารสกัด

วัตถุดิบ	อัตราส่วนโดยประมาณ	เทียบเท่าผงราก 3 กรัม
ผงราก	1:1	3,000 มก.
สารสกัด 20% ซาโปนิน	~4–5:1	600–750 มก.
สารสกัด 40% ซาโปนิน	~8–10:1	300–375 มก.
สารสกัด 60% ซาโปนิน	~12–15:1	200–250 มก.

อัตราส่วนเป็นค่าทั่วไปของอุตสาหกรรม ขออัตราส่วนจริงของล็อตจากซัพพลายเออร์ เพราะรากจากแหล่งต่างกันให้ผลผลิตต่างกัน

ช่วงขนาดตามการใช้งาน

การใช้งาน	สารสกัด 40%	สารสกัด 20%	การรับประทาน
สุขภาพผู้หญิงทั่วไป	250–400 มก.	500–800 มก.	วันละ 1–2 ครั้ง
สนับสนุนการให้นมบุตร	500–1,000 มก.	1,000–2,000 มก.	แบ่งรับประทาน
วัยทองและวัยใกล้หมดประจำเดือน	300–500 มก.	600–1,000 มก.	วันละ 2 ครั้ง
ทางเดินอาหาร	250–500 มก.	500–1,000 มก.	ก่อนอาหาร
สูตรผสมหลายสมุนไพร	100–250 มก.	200–500 มก.	ตามสูตร

การทดลองการให้นมบุตรที่อ้างถึงบ่อยที่สุด (Gupta M, Shaw B, 2011) ใช้ผงรากในขนาดเทียบเท่า 60 มก./กก. ต่อวัน ซึ่งสูงกว่าที่ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารทั่วไปใช้ ผู้พัฒนาสูตรควรตัดสินใจอย่างมีสติว่าจะตามขนาดในงานวิจัยหรือขนาดตลาด

ข้อควรระวังด้านความปลอดภัย

• หลีกเลี่ยงในภาวะที่ไวต่อเอสโตรเจน เนื่องจากฤทธิ์ไฟโตเอสโตรเจน
• ผู้แพ้หน่อไม้ฝรั่งอาจแพ้ชาตาวารี
• ฤทธิ์ขับปัสสาวะเล็กน้อย ระวังร่วมกับยาขับปัสสาวะ
• สำหรับผลิตภัณฑ์ที่กำหนดเป้าหมายหญิงตั้งครรภ์หรือให้นมบุตร ต้องมีคำแนะนำจากแพทย์บนฉลาก และข้อความกล่าวอ้างต้องเป็นไปตามที่ อย. อนุญาต

สำหรับตลาดไทย

ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่มีรากสามสิบต้องเป็นไปตามเงื่อนไขปริมาณและส่วนของพืชที่ อย. กำหนด และห้ามกล่าวอ้างสรรพคุณรักษาโรคหรือเปลี่ยนแปลงรูปร่าง ตรวจสอบเพดานปริมาณต่อวันตามประกาศฉบับปัจจุบันเมื่อกำหนดขนาดต่อหน่วยบริโภค ตารางในบทความนี้เป็นอ้างอิงจากวรรณกรรมสำหรับผู้พัฒนาสูตร ไม่ใช่คำแนะนำทางการแพทย์ และวัตถุดิบไม่ได้มีเจตนาเพื่อวินิจฉัย บำบัด รักษา หรือป้องกันโรคใด ๆ